Powrót do przeszłości. Czyli przekrój historyczny Starogardu

Co wiesz o historii naszego miasta? Przypominamy kilka faktów.

Trzeba podkreślić, że miasto należy do jednych z najstarszych miejscowości na terenie Polski Północnej. Pierwsze zapisane informacje o Starogardzie ukazały się w 1198 roku. Zapisy pojawiły się w dokumencie księcia pomorskiego Grzymisława. Miasto otrzymało herb od Krzyżaków w 1339 roku. Natomiast prawa miejskie Szczecin otrzymał w 1348 roku. Dopiero w 1950 roku miasto uzyskało nazwę dwuczłonową i do Starogardu dodano „Gdański”. Ten zabieg miał na celu odróżnienie miejscowości od Stargardu położonego na Pomorzu Zachodnim.

Miasto przez wieki było niszczone przez najazdy wrogów, żywioły oraz zarazy. W 1484 roku Starogard dotknęła ogromna tragedia. Wielki pożar w połowie zniszczył Starogard. Było grabione przez Szwedów w czasie ich najazdów. W wyniku I rozbioru Polski, miasto zostało zajęte przez Prusy w 1772 roku. Przesiadywały tutaj także wojska gen. Jana Henryka Dąbrowskiego. Pod dowództwem Floriana Ceynowa, dokładnie 2 lata przed Wiosną Ludów na tutejszych ziemiach został przeprowadzony atak chłopów na garnizon wojsk pruskich.

Trzeba jednak zaznaczyć, że mimo niewoli i wielu trudów miasta, wiek XIX był istotnym dla Starogardu pod kątem rozwoju przemysłu. Na tutejszych ziemiach utworzono pierwsze fabryki takie jak np. fabryka kotłów Horstmana (1820 r.), wytwórnia wódek i likierów Winkelhausena (1846 r.), kompleks młynów Wiecherta (1872 r.), Stado Ogierów (1897 r.) Niektóre z nich funkcjonują do dzisiaj, a inne zostały zachowane w formie zabytków i atrakcji turystycznych. W tym samym okresie powstała również pierwsza linia kolejowa na trasie Piła – Starogard – Tczew (1870 – 1871).

Starogard został przywrócony do ziem Polski w 1920 roku, dzięki wojskom gen. Józefa Hallera. Na tutejszych terenach dokonywano masowych rzezi. Okres II wojny światowej przyniósł ogromne straty ludzkie. W Lesie Szpęgawskim obok Starogardu dokonywano seryjnych zbiorowych egzekucji, w wyniki których zamordowano około 7 tysięcy ludzi. Znaczą część ofiar stanowili pacjenci ze szpitala dla umysłowo chorych w Kocborowie. Na cześć pamięci ofiar pomordowanych przez hitlerowców został postawiony pomnik, który stoi w lesie do dziś. W 1945 roku miasto zostało wyzwolone dzięki wsparciu oddziałów 116. Korpusu Armijnego 2. Frontu Białoruskiego, a także 2. Armii Uderzeniowej.

Trzeba przyznać, że na przełomie dziejów miasto przeżywało swoje wzloty i upadki. Jednak dziś jest prężnie działającą miejscowością z licznymi ośrodkami kulturalnymi, instytucjami administracyjnymi, placówkami oświatowymi i wieloma przedsiębiorstwami. Władze miasta dbają o warunki życia codziennego dla swoich mieszkańców, wizerunek miejscowości pod kątem atrakcyjności dla turystów oraz systematycznie podnoszą zainteresowanie pośród potencjalnych inwestorów.